Ý NGHĨA CỦA VIỆC TINH GỌN BỘ MÁY VÀ NÂNG CAO HIỆU LỰC, HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN XÃ

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cấp xã là cấp gần dân nhất, là nền tảng của hành chính, là nơi thực hiện mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước”. Trong hệ thống hành chính nhà nước 3 cấp của Việt Nam, chính quyền địa phương cấp xã giữ vị trí nền tảng, là cầu nối trực tiếp và sống động nhất giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Mọi đường lối, chính sách dù đúng đắn đến đâu nhưng nếu chính quyền cấp xã hoạt động yếu kém, không chuyển tải được vào thực tiễn thì cũng khó đi vào cuộc sống.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới giai đoạn hội nhập quốc tế sâu rộng, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số quốc gia yêu cầu đặt ra cho bộ máy hành chính nhà nước là phải linh hoạt, hiện đại và tinh gọn.

Trải qua nhiều nhiệm kỳ, bộ máy chính quyền cấp xã đã đóng góp to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, trước những đòi hỏi mới của thực tiễn, tổ chức và hoạt động của chính quyền cơ sở đã bộc lộ những điểm nghẽn nghiêm trọng:

Ảnh minh hoạ

Số lượng đơn vị hành chính cấp xã quá nhiều, nhiều đơn vị có quy mô diện tích và dân số quá nhỏ nhưng vẫn vận hành đầy đủ một hệ thống các cơ quan Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể.

Tình trạng "nhiều người làm một việc" dẫn đến tâm lý ỷ lại, đùn đẩy trách nhiệm; ranh giới giữa chức năng quản lý nhà nước và hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội đôi lúc còn mờ nhạt.

Tỷ lệ ngân sách nhà nước dành cho việc trả lương, phụ cấp và duy trì bộ máy cấp xã chiếm tỷ trọng rất lớn, làm sụt giảm nguồn vốn dành cho đầu tư phát triển hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương.

Tình trạng cửa quyền, phiền hà, xử lý hồ sơ chậm trễ vẫn còn diễn ra ở một số nơi, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học -công nghệ cùng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đòi hỏi phải thay đổi tư duy quản trị: chuyển từ "chính quyền quản lý" sang "chính quyền phục vụ".

Một chính quyền phục vụ đòi hỏi bộ máy phải tinh gọn, quy trình vận hành phải minh bạch, phản ứng chính sách phải nhanh nhạy và đội ngũ cán bộ phải thực sự chuyên nghiệp. Do đó, việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy chính quyền xã là con đường bắt buộc để loại bỏ những mắt xích trung gian không cần thiết, giải phóng các nguồn lực bị tắc nghẽn và đáp ứng sự kỳ vọng ngày càng cao của Nhân dân.

Việc tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền xã mang ý nghĩa toàn diện, tác động trực tiếp tới 4 lĩnh vực cốt lõi: Tiết kiệm chi thường xuyên, tập trung nguồn lực đầu tư cho hạ tầng và dân sinh. Giảm bớt khâu trung gian, khắc phục đùn đẩy trách nhiệm, tăng tốc độ xử lý công việc. Sàng lọc và chuẩn hóa trình độ, nâng cao trách nhiệm công vụ và mức độ đãi ngộ. Cải thiện chất lượng dịch vụ công, giảm phiền hà, củng cố niềm tin vào bộ máy nhà nước.Việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn và tinh giản biên chế giúp giảm mạnh các khoản chi trả lương, phụ cấp, chi hoạt động bộ máy và chi cơ sở vật chất. Số tiền tiết kiệm được từ việc tinh gọn bộ máy sẽ được tái đầu tư vào các công trình hạ tầng thiết yếu ở cơ sở như: trường học, trạm y tế, đường giao thông nông thôn, hệ thống thủy lợi, từ đó tạo động lực trực tiếp thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Bộ máy tinh gọn giúp rút ngắn chuỗi mệnh lệnh hành chính. Các chủ trương, chỉ đạo của Trung ương, tỉnh, huyện được triển khai đến người dân một cách nhanh nhất, không bị biến dạng hay ách tắc qua các tầng nấc trung gian.

Việc sắp xếp lại tổ chức gắn liền với rà soát, bổ sung quy chế làm việc, phân định rõ ràng thẩm quyền của từng vị trí công tác. Điều này khắc phục triệt để tình trạng "cha chung không ai khóc", loại bỏ tâm lý đùn đẩy, né tránh trách nhiệm trong xử lý công việc.

Tinh giản biên chế không đơn thuần là cắt giảm số lượng, mà là quá trình sàng lọc, loại bỏ những cán bộ thiếu năng lực, phẩm chất; giữ lại và thu hút những người có trình độ, tâm huyết

Khi bộ máy tinh gọn, ngân sách nhà nước có điều kiện để thực hiện cải cách chính sách tiền lương, nâng cao thu nhập cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã. Điều này tạo động lực làm việc chân chính, giúp cán bộ yên tâm công tác, toàn tâm toàn ý phục vụ Nhân dân.

Chính quyền xã hoạt động hiệu lực, hiệu quả sẽ cung cấp các dịch vụ công một cách nhanh chóng, minh bạch và thuận tiện nhất. Các thủ tục về đất đai, tư pháp, bảo hiểm, chính sách xã hội... được giải quyết thỏa đáng, giảm thiểu tối đa thời gian và chi phí đi lại cho Nhân dân.

Sự chuyển biến tích cực trong thái độ phục vụ của chính quyền cơ sở là minh chứng sinh động nhất cho bản chất "của Dân, do Dân, vì Dân" của Nhà nước ta. Qua đó, niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước được củng cố vững chắc.

Để tiếp tục đẩy mạnh và hoàn thành thắng lợi mục tiêu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền xã, cần tập trung thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp sau:

Ứng dụng triệt để công nghệ thông tin vào quản lý hành chính; đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình ở cấp xã. Xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa đồng bộ về dân cư, đất đai, an sinh xã hội để cán bộ xã giải quyết công việc trên môi trường điện tử, giảm bớt thủ tục giấy tờ thủ công. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền hợp lý cho chính quyền cấp xã đi kèm với các điều kiện bảo đảm về nguồn lực tài chính và con người. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cấp trên và giám sát cộng đồng của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và Nhân dân đối với hoạt động của HĐND và UBND cấp xã. Thực hiện nghiêm túc quy định về cá thể hóa trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu (Bí thư Cấp ủy, Chủ tịch UBND xã).

Giải quyết chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách dôi dư một cách thỏa đáng, công khai, minh bạch, bảo đảm tính nhân văn và đúng quy định của pháp luật.

Làm tốt công tác tư tưởng, tạo sự đồng thuận cao trong nội bộ cán bộ và ngoài Nhân dân trong quá trình thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy.

Xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản trị hiện đại, kỹ năng số, đạo đức công vụ và kỹ năng dân vận cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền xã là một chủ trương lớn, mang tầm chiến lược của Đảng và Nhà nước ta. Đây không chỉ là một cuộc cải cách hành chính đơn thuần mà là một cuộc cách mạng về tổ chức, tư duy và phương thức quản trị nhà nước ở cấp cơ sở.

Thực hiện tốt chủ trương này sẽ góp phần trực tiếp xây dựng một nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, phục vụ Nhân dân. Mỗi cán bộ, công chức cấp xã cần nhận thức sâu sắc ý nghĩa, tầm quan trọng của nhiệm vụ này, không ngừng tự học tập, rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực công tác, quyết tâm cùng toàn Đảng, toàn dân xây dựng chính quyền cơ sở ngày càng vững mạnh, đáp ứng niềm tin yêu và kỳ vọng của Nhân dân.